Tot we elkaar weerzien – Aline van Wijnen – recensie
Tot we elkaar weerzien is de nieuwe historische roman van Aline van Wijnen, verschenen bij uitgeverij Boekerij. Aline van Wijnen debuteerde met Halsoverkop en daarna volgden meer meeslepende feelgood romans. Van haar eerste historische roman, Het geheime kistje van Elle, werden ruim 42.000 exemplaren verkocht en het werd bekroond met de Valentijnprijs 2021. Andere historische romans die ze heeft geschreven zijn De Verloren dromen van Valeria en Rachels wens. Haar feelgoodroman Het eetcafé op de hoek was een nummer 1 audiobesteller.
Hamburg, 1941. De achttienjarige Joodse Anna , haar ouders en broertje hebben hun huis moeten verlaten en ze worden op transport gezet. Eerst denken ze nog een betere toekomst tegemoet te gaan, maar eenmaal aangekomen in Minsk worden ze in een overvolle getto opgesloten. Ze worden aan het werk gezet, hebben nauwelijks te eten en hun leven is onzeker. Als Anna na veel ellende de kans krijgt om zich bij het verzet aan te sluiten, twijfelt ze geen moment.
Amstelveen, 2000. De kleindochter van Anna vraagt of ze mee wil werken met een schoolproject. Een schoolproject waarbij de kinderen oma’s en/of opa’s interviewen over hun leven in de oorlog. Anna wil liever geen herinneringen aan die tijd oprakelen, dus wil ook niet meewerken met dit project. Maar door de confrontatie met haar verleden besluit ze naar Minsk te gaan. Daar aangekomen reist ze samen met de jonge gids Lina door haar verleden.
‘Ze jagen ons door de straten als vee naar de slachtplaats. Er komen steeds meer mensen bij.’
Een eerste zin van de proloog die zich direct onder de huid nestelt en de toon zet voor wat komen gaat. Na deze indringende opening verplaatsen we ons naar Amstelveen, mei 2000. Hier voelt het verhaal aanvankelijk wat lichter, maar al snel sluimert het besef dat dit geen verhaal is dat onberoerd zal laten.
Tot we elkaar weerzien wordt verteld vanuit het perspectief van Anna, in de eerste persoon. De manier waarop zij wordt neergezet zorgt direct voor een klik, en al snel ontstaat er bewondering voor deze vrouw. Ze begint aan een reis waarvan ze weet dat die haar zal confronteren met herinneringen die moeilijk te dragen zijn. Maar misschien is het ook de enige manier om het verleden eindelijk een plek te geven. De reis die Anna maakt, naar Minsk, langs verschillende plaatsen, maar vooral door haar eigen herinneringen, wordt op filmische wijze beschreven door van Wijnen. Als lezer reis je met haar mee. En ondanks de verschrikkingen die worden blootgelegd en de beelden die zich onvermijdelijk vormen, blijft het verhaal grijpen en vasthouden.
‘De nazi’s dirigeren de mensen de kuil in. Een eenheid met geweren in de aanslag staat langs de rand‘
Wie eerder werk van Aline van Wijnen heeft gelezen, weet hoe intens en meeslepend haar verhalen zijn. Toen Aline in mei 2023 over het bestaan van een getto in Minsk tijdens de Tweede Wereldoorlog hoorde, had ze het gevoel hierover te moeten vertellen. Dit resulteerde in dit boek en ook met Tot we elkaar weerzien weet ze opnieuw de lezers te raken. Een prachtig verhaal al is ‘prachtig’ misschien niet het juiste woord. Want wat hier verteld wordt, is rauw, confronterend en soms nauwelijks te bevatten. Het verhaal werpt een indringend licht op een stuk geschiedenis waar nog altijd relatief weinig over bekend is. Juist dat maakt Tot we elkaar weerzien zo belangrijk. Van Wijnen brengt niet alleen een vergeten geschiedenis tot leven, maar laat ook stilstaan bij de impact van oorlog in bredere zin. Het resultaat is een verhaal dat diep binnenkomt.
Een indrukwekkende en aangrijpende roman die zich niet alleen onder je huid nestelt, maar ook in je hoofd blijft zitten. Loslaten is onmogelijk.
5*****
Met dank aan Uitgeverij Boekerij voor het recensie-exemplaar.