Een definitie van schuld – Susie Dent – recensie door Erika Houkes voor Vrouwenthrillers
Voor VrouwenThrillers| Boeken & Leesinspiratie las Erika Houkes Een definitie van schuld van Susie Dent, verschenen bij A.W. Bruna Uitgevers.
Susie Dent is een Engelse lexicograaf, etymoloog en mediapersoonlijkheid. Ze schrijft columns en boeken over taal en nu een literaire thriller die zich afspeelt in de wereld van lexicografen bij de redactie van een gerenommeerd Brits woordenboek in Oxford.
Martha Thornhill is lexicograaf en hoofdredacteur bij de Clarendon English Dictionary. Tussen de stapel brieven die ze dagelijks ontvangt zit een mysterieuze, anonieme kaart met hints naar gebeurtenissen tien jaar geleden. Ze concludeert meteen dat het gaat om de nooit opgehelderde verdwijning destijds van haar zus Charlie.
Martha en haar team proberen de brieven de ontrafelen en ze komen steeds meer alarmerende zaken op het spoor. Het lijkt erop dat Charlie een groot geheim bewaarde. Iemand doet zijn best om de redactie naar de waarheid te leiden, maar anderen proberen dit uit alle macht om te voorkomen.
Een definitie van schuld is geen doorsneethriller, het verhaal is doorspekt met Shakespeare-citaten, kwatrijnen en jambes. Woorden, vooral historische, spelen de hoofdrol, het boek ademt historisch taalgebruik. Ook de titels van de hoofdstukken zijn geheel in stijl, ze bestaan uit eeuwenoude woorden met een beschrijving zoals dat in een woordenboek gebeurt. De vertaler verdient een compliment vanwege het vinden van geweldige Nederlandse equivalenten hiervoor.
Toch is deze thriller heel prettig leesbaar. Dent laat haar personages via haar subtiele, gedetailleerde schrijfstijl tot leven komen. De drie vrouwen op de reactie gaan voor elkaar door het vuur, ze wekken zeer zeker de sympathie.
Hun karakter staat helder voor ogen, maar over hun leeftijd en fysieke verschijning blijft de auteur vaag, ondanks haar bloemrijke taalgebruik vol metaforen, die wijdlopig kunnen zijn. De dialogen zijn hier ook mee besmet, maar de personages leiden allemaal aan dezelfde beroepsdeformatie en genieten er zelf merkbaar erg van.
De zoektocht naar de betekenis van de brieven leidt hen en dus ook de lezer langs heerlijke, tweedehands, stoffige boekwinkeltjes en eeuwenoude kerkjes in het mooie Oxford en het Engelse heuvellandschap met pittoreske dorpjes waar de tijd stil lijkt te hebben gestaan. De drie vrouwen komen langzaam bij de oplossing, maar de leuke onverwachte twist aan het eind is verbijsterend.
Een definitie van schuld is geen bloederige thriller. Het verhaal zit intelligent in elkaar, er is sprake van gedegen speurwerk en is hiermee een fijne, typisch Britse detective die vooral taalliefhebbers zal bekoren en herkenbaar zal zijn voor lezers van Het boek van de vergeten woorden door Pip Williams.
4½****
Met dank aan A.W. Bruna Uitgevers voor het recensie-exemplaar.
Van woorden met meerdere betekenissen kijken we niet vreemd op. Voor een lexicograaf is woorden onderzoeken en optekenen dagelijkse kost. In Een definitie van schuld, het thrillerdebuut van Susie Dent, is protagonist Martha Thornhill redacteur bij de Clarendon English Dictionary (CDE) in Oxford. “Haar werk draaide om het ontsluieren van geheimen. Het was haar vak om taal secuur te ontmantelen, als een matroesjka, tot ze de kern had blootgelegd en die daarna weer te reconstrueren om het mysterie te bewaren.”
Schrijfster Susie Dent is in Groot-Brittannië geen onbekende. Ze is co-presentator en vaste woordexpert van het programma Countdown op Channel 4. Haar literaire thriller is vakkundig vertaald door Anne Jongeling, wat een flinke opgave geweest moet zijn.
Mysterieuze zinnen
Tien jaar na de verdwijning van haar zus Charlie komt Martha terug uit Berlijn om zichzelf te hervinden. Door de jaren heen heeft het schuldgevoel haar als een trouwe vriend gezelschap gehouden. Als er raadselachtige brieven bij het CDE bezorgd worden, kan zij haar verleden niet meer negeren. Samen met haar collega’s probeert ze de ontvangen cryptische boodschappen te ontcijferen. Ze hebben al hun taalvaardigheden nodig om de mysterieuze zinnen te ontrafelen die verwijzen naar Charlie.
Ervaringen verwerken
In dit fictiedebuut speelt schrijfster Dent met taal. Citaten van Shakespeare versterken het mysterie. Als Britse lexicograaf en etymoloog weet zij als geen ander haar kennis van en ervaring met taal te verwerken in een detectiveverhaal. Dent beschrijft de oude universiteitsstad Oxford duidelijk en levendig, met dank aan haar expressieve en gedetailleerde schrijfstijl. Net als aan het feit dat zij bij de universiteit van Oxford gewerkt heeft en zo inside informatie verwerkt in haar verhaal.
Politie op een zijspoor
Wat Een definitie van schuld zo anders maakt dan andere thrillers is dat een team van lexicografen als speurders optreedt en de politie op een zijspoor staat. Ze doen een ontdekking die leidt tot een verrassende en spannende ontknoping in een tien jaar oude vermissingszaak.
Deze hechte groep, bestaande uit vier taalkundigen, legt een ingewikkelde puzzel. Ze zijn zorgzaam naar elkaar toe en leveren elk op een eigen wijze een bijdrage. Het zijn herkenbare intellectuele vrouwen, waarvan de karakters goed uitgewerkt zijn. Hun onderlinge dynamiek en de manier waarop ze elkaar ondersteunen is geloofwaardig en boeiend.
In de schaduw van haar zus
Martha leert een kant kennen van Charlie die ze niet kent. “Na een gesprek met Charlie voelde je overal wondjes die niet wilden helen en die gingen etteren.” Ze heeft altijd in de schaduw van haar zus gestaan, een ervaring die ze altijd weggedrukt heeft. In Een definitie van schuld komt de Britse terughoudendheid van de Engelse middenklasse goed tot uitdrukking.
In het plot wordt draait het niet alleen om de oplossing van de verdwijning van Charlie, maar speelt het jongleren met taal en woordgebruik een grote rol. Het is een langzame thriller met veel ongebruikelijke woorden. Complexe woordraadsels zijn niet voor iedereen is weggelegd. Maar Dent laat in Een definitie van schuld zien hoezeer ze lezers kan meeslepen met de kracht van woorden en hoe kunstig een verhaal is verpakt in de taal.