Morgen zonder verleden – Pascale Clephas – recensie
Morgen zonder verleden is de debuutroman van Pascale Clephas.
Het is 2033 en de Derde Wereldoorlog is een feit. De straten worden doorkruist door robots, iets dat vijf jaar geleden nog als een futuristisch toekomstbeeld werd gezien. Bij een oorlog denk je aan rondvliegende kogels, granaatinslagen en ingestorte gebouwen. Maar niet in deze oorlog. Europa is herverdeeld in streng bewaakte districten onder het bevel van The Great Nation. Het leven wordt grotendeels door AI bepaalt. Aya leidt in District 7 samen met haar kinderen een teruggetrokken leven. Ze verbergt iets voor het regime en als dat uitkomt komen zij en haar kinderen in gevaar. Dan wordt Massimo Rossi naar het district gestuurd. Hij ziet alles, ook van Aya. Zijn haar geheimen veilig?
Het verhaal start met een proloog (een dagboekfragment), waarna er kennisgemaakt wordt met het hoofdpersonage Aya. Een jonge vrouw die leeft in een wereld waar AI de normaalste zaak van de wereld is. Een wereld met Cammers, mensen die echt alles in hun leven filmen, en dan ook echt àlles. Van hun ontbijt tot hun werk, hun dates, hun ruzies, hun seks. Zelfs dat een stel jongens elkaar halfdood mept en ga zo maar door. Mensen die zich volledig overgeven aan AI en alles wat ze opnemen wordt opgeslagen, geanalyseerd en gebruikt. Ook Aya draagt een cam ook al doet ze dat liever niet. Maar de sociale druk is moordend. Het voelt als een wereld waarin Big Brother niet alleen meekijkt, maar alles beheerst. En alsof dat nog niet genoeg is, woedt er al geruime tijd een oorlog. Een oorlog met ingrijpende gevolgen, zoals banken die instorten, ziekenhuizen die geen patiënten meer opnemen, een Europa dat uiteenvalt onder de druk van vluchtelingen, klimaatproblemen en politieke onenigheid. Niet door oorlog om olie, maar door verdeeldheid.
Morgen zonder verleden opent met situaties die angstaanjagend dicht bij onze huidige werkelijkheid liggen, misschien net iets extremer, maar zeker niet ondenkbaar. Clephas schetst een toekomstbeeld dat je liever naast je neerleg maar dat zich toch blijft opdringen. Vooral de ‘oplossing’ voor ouderen laat huiveren. Het eerste deel van het boek voelt daardoor beklemmend en zet direct de toon van een indringende sciencefictionthriller. Gaandeweg ontvouwt zich een verhaal met meerdere lagen, dat zich niet in één genre laat vangen. Sciencefiction, (vrouwen)thriller en een subtiele vleug romantiek vloeien naadloos in elkaar over. Juist die gelaagdheid maakt het boek aantrekkelijk voor een breed publiek, er is altijd wel iets dat raakt. Het verhaal wordt bovendien afgewisseld met dagboekfragmenten van Aya, waardoor de band met haar steeds hechter wordt.
Het tempo in Morgen zonder verleden is wisselend. In het begin ligt het tempo hoog en vlieg je door de hoofdstukken heen, maar halverwege zakt het iets in. Dat wordt echter ruimschoots goedgemaakt door de plotwendingen, want het verhaal blijft continu boeien en intrigeren. Het einde voelt wel wat abrupt. Clephas omschrijft het boek zelf als een scifi-thrillerroman, en dat dekt de lading uitstekend. Het is knap hoe ze al deze lagen in één verhaal heeft weten te verwerken.
Een debuut dat laat zien dat deze auteur alles in huis heeft om sterke en spannende verhalen te schrijven.
4****
Deze recensie is geschreven door Wendy Wenning, vaste recensent